LAPAROSKOPIYA NIMA ? UROLOGIYADA LAPAROSKOPIK OPERATSIYALAR.

Laparoskopik operatsiya  – bu zamonaviy, kam invaziv (ya’ni katta kesiksiz) jarrohlik usulidir. Unda shifokor  bemorning qorin bo'shlig'idagi   yoki tos sohasidagi a'zolarni maxsus laparoskop deb ataluvchi asbob yordamida ko'radi va operatsiyani amalga oshiradi.

🔍 Laparoskopiya qanday amalga oshiriladi?
Kichik kesik (odatda 0,5–1 sm) qilinadi qorin sohasida .
Veress ignasi orqali CO₂ gazi yuboriladi, bu ichki a’zolarni ajratib turadi va ko‘rish imkonini beradi.
Laparaskop ( ichida kamera bor naycha kiritiladi )– bu vosita orqali shifokor  monitor orqali ichki a’zolarni ko‘radi.
Kerakli jarrohlik asboblari   boshqa kichik kesik orqali kiritiladi.
Operatsiya tugagach, gaz chiqariladi  va kesiklar tikiladi.

📌 Qanday holatlarda qo'llaniladi?

• O‘t pufagini olish (xolekistektomiya)
• Appendiksni olish
• Ovarial  kista
• Bachadon yoki tuxumdonni olib tashlash
• Endometrioz, bepushtlik tekshiruvlari
• Urologik kasalliklarda 
   

✅ Afzalliklari:

• Kichik kesik – kam qon yo‘qotish
• Tezroq sogʻayish (odatda 2–7 kun)
• Og‘riq oz bo‘ladi
• Chandiq deyarli qolmaydi
• Kasalxonada qolish muddati qisqa

Urologiyada laparoskopik operatsiyalar - bu siydik yo'llari va jinsiy a'zolar bilan bog'liq kasalliklarni kichik kesiklar orqali , laparoskop yordamida davolash usuli hisoblanadi. Bu usul an’anaviy operatsiyaga nisbatan kamroq og‘riq, tez tiklanish, va kamroq chandiq qoldiradi.

🔬 Urologiyada eng ko‘p uchraydigan laparoskopik operatsiyalar:

• Nefrektomiya –buyrakni olib tashlash .Butunlay (total)

  Qisman (faqat o‘simta yoki shikastlangan qismini)

• Pieloplastika – buyrak va siydik yo'li  (ureter) o‘rtasidagi  toraygan joyni (masalan, ureteropelvik bo‘g‘im torayishida).
• Ureterolitotomiya – siydik yo‘lida qolib ketgan katta toshni olib tashlash.
• Varikoselektomiya – moyak atrofidagi vena tomirlarining  kengayishi (varikosele)ni davolash.
• Orxiektomiya – moyakni olib tashlash (o‘simtalar yoki shikastlanishda).
• Prostatektomiya – prostatani olib tashlash (odatda saraton holatida).
• Buyrak kistalarini olib tashlash – laparoskop orqali buyrak kistalari kesib tashlanadi.

✅ Afzalliklari:

• Kam qon yo‘qotish
• Kam ogʻriq
• Tez sog‘ayish (2–5 kun ichida uyga chiqish mumkin)
• Estetik chandiq (kichik iz qoladi)
• Kamroq infeksiya xavfi
   

⚠️ Eslatma:

Laparoskopik operatsiyani har doim ham bajarish mumkin emas. Masalan, juda katta o‘simta, oldingi og‘ir operatsiyalar, yoki ayrim yurak-qon tomir muammolari bo‘lgan bemorlarga ochiq operatsiya tavsiya etiladi.